Jak przygotować ogród do zimy? Kalendarz prac od września

Jak przygotować ogród do zimy, żeby wiosną nie liczyć strat? Rozłożyć prace na trzy miesiące, bo ogród nie zasypia z dnia na dzień, a jeden listopadowy weekend to za mało. Terminy dopasowujemy do temperatury, a nie do daty w kalendarzu. Część zabiegów wykonuje się jeszcze w ciepłym wrześniu, inne dopiero po pierwszych przymrozkach. Poniżej układamy je w kolejności, w jakiej przychodzi na nie pora.

Wrzesień: trawnik, nawożenie i sadzenie cebulek

Wrzesień to ostatni dobry moment na prace przy trawniku. Gleba jest jeszcze ciepła, deszcze częstsze, a trawa szybko się regeneruje. Wertykulację przeprowadzamy do połowy miesiąca, a puste placki dosiewamy mieszanką tego samego typu co reszta murawy.

Po wertykulacji trawnik dostaje nawóz jesienny. Ma on niską zawartość azotu i dużo potasu oraz fosforu, dzięki czemu trawa przestaje rosnąć w górę, a wzmacnia korzenie i ściany komórkowe. Typowa dawka to 25-30 g na metr kwadratowy. Nawóz wiosenny z dużą ilością azotu podany we wrześniu zrobiłby szkodę, bo młode, miękkie źdźbła przemarzają przy pierwszym mrozie.

Wrzesień i październik to też pora sadzenia cebul kwiatów kwitnących wiosną. Zasada głębokości jest prosta: cebulę umieszcza się na głębokość równą jej trzykrotnej wysokości.

Cebule muszą zdążyć się ukorzenić, zanim ziemia zamarznie. Zwykle wystarcza na to 4-6 tygodni, dlatego sadzenie w drugiej połowie listopada jest już ryzykowne.

Październik: porządki na rabatach i rośliny zimozielone

W październiku rośliny kończą wegetację, a ogrodnik zaczyna sprzątać. Nie oznacza to jednak wygrabiania wszystkiego do gołej ziemi.

Co ściąć, a co zostawić na rabatach?

Byliny z chorymi liśćmi (piwonie z szarą pleśnią, floksy z mączniakiem) przycinamy nisko, a resztki wynosimy poza kompostownik, bo zarodniki grzybów przetrwają w nim zimę. Trawy ozdobne, rozchodniki i jeżówki zostawiamy w całości. Suche kępy chronią serce rośliny przed mrozem, a łodygi są schronieniem dla owadów i ładnie wyglądają oszronione.

Jesień to zła pora na mocne cięcie większości krzewów. Rany po cięciu nie zdążą się zabliźnić przed mrozem, a pobudzone pąki wypuszczą przyrosty, które przemarzną. Wyjątkiem są krzewy owocowe, takie jak porzeczki i agrest, oraz usuwanie gałęzi suchych lub połamanych. Hortensje ogrodowe, forsycje i lilaki tniemy dopiero po kwitnieniu, bo jesienią usunęlibyśmy pąki kwiatowe na przyszły rok.

Zdrowe liście z drzew mogą zostać pod krzewami jako naturalna ściółka. Z trawnika trzeba je jednak zgrabić, bo mokra warstwa liści odcina trawie światło i sprzyja pleśni śniegowej. Ostatnie koszenie wykonujemy, gdy trawa jeszcze rośnie, zostawiając źdźbła o wysokości 4-5 cm. Zbyt krótko ścięta murawa gorzej znosi mróz, a zbyt wysoka pokłada się pod śniegiem.

Kompostownik też wymaga uwagi. Przerzucamy pryzmę, dokładamy zgrabione liście na przemian z warstwami trawy lub ziemi i przykrywamy całość matą słomianą. Kompost ułożony w ten sposób pracuje jeszcze przez kilka tygodni, a wiosną jest gotowy wcześniej.

Podlewanie przed zimą

Rododendrony, bukszpany, tuje i cisy tracą wodę przez liście także zimą. Gdy ziemia zamarznie, nie mogą jej uzupełnić, a efektem jest susza fizjologiczna i brązowienie igieł w marcu. Dlatego przed nadejściem mrozów, zwłaszcza po suchej jesieni, każdy krzew zimozielony dostaje 10-20 litrów wody, a młode rośliny podlewamy obficie dwa lub trzy razy w odstępie tygodnia.

Listopad: osłony, kopczyki i instalacja wodna

Listopad przynosi pierwsze stałe przymrozki i to wtedy zakłada się zabezpieczenia. Zrobione za wcześnie, w ciepły październikowy dzień, powodują zaparzenie roślin i rozwój chorób grzybowych.

Róże kopczykujemy, usypując wokół nasady pędów kopiec z ziemi lub kory o wysokości 20-30 cm. Chroni on miejsce szczepienia, z którego roślina odbije wiosną nawet wtedy, gdy wyższe pędy przemarzną. Młode drzewka owocowe zabezpieczamy osłonami z siatki przed zającami, a pnie bielimy, żeby uniknąć pęknięć od zimowego słońca.

Rośliny wrażliwe, takie jak hortensje ogrodowe, lawendy czy młode magnolie, okrywamy agrowłókniną zimową o gramaturze 50 g/m² lub chochołami ze słomy. Folia odpada, bo nie przepuszcza powietrza. Podłoże wokół nich ściółkujemy korą lub liśćmi warstwą 5-8 cm.

Osobnej troski wymagają rośliny w donicach na tarasie. Korzenie w pojemniku mają tylko kilka centymetrów ziemi wokół siebie, więc przemarzają szybciej niż w gruncie. Donice owijamy matą kokosową lub folią bąbelkową, stawiamy na podkładkach ze styropianu i przesuwamy pod ścianę domu, gdzie jest cieplej i mniej wieje. Doniczki z terakoty bez szkliwa lepiej schować do garażu, bo nasiąkają wodą i pękają przy mrozie.

Ostatnia rzecz przed mrozem to woda. Zakręcamy zawór kranu ogrodowego od środka budynku i spuszczamy z niego wodę, zwijamy i chowamy węże, opróżniamy beczki na deszczówkę. Zamarzająca woda zwiększa objętość o około 9% i potrafi rozsadzić rurę albo plastikowy zbiornik. Z systemu nawadniania kropelkowego wydmuchujemy resztki wody sprężonym powietrzem.

Grudzień i zima: czego nie robić w ogrodzie?

Po zakończeniu prac zostaje głównie obserwacja. Kilka zimowych błędów potrafi jednak zniweczyć jesienne przygotowania.

Chodzenie po zamarzniętym trawniku łamie źdźbła i zostawia brązowe ślady widoczne aż do maja. Uderzanie w lód na stawie wytwarza falę ciśnienia, która stresuje ryby w stanie zimowego spoczynku. Otwór w lodzie, zapewniony przez pływak lub napowietrzacz, wystarcza do wymiany gazów.

W czasie silnych mrozów i śnieżyc ogród odwiedzają ptaki szukające pokarmu. Karmnik z ziarnem słonecznika i kulami tłuszczowymi przyciąga sikory, które wiosną odwdzięczają się, zjadając gąsienice i mszyce. Nie podajemy pieczywa ani solonej słoniny.

Zimą przeglądamy też narzędzia. Kosiarkę czyścimy, ostrzymy nóż i spuszczamy paliwo, sekatory smarujemy olejem. Wiosną, kiedy ogród rusza w ciągu kilku tygodni, nie będzie na to czasu.

Redakcja Skarnews.pl

Redakcja Skarnews.pl zajmuje się tematami, z którymi mierzy się każdy, kto buduje, remontuje lub urządza dom. Piszemy o fundamentach, dachach i tarasach, o instalacjach i ogrzewaniu, o zakładaniu ogrodu oraz aranżacji łazienek, salonów i garderób. Szczególną uwagę poświęcamy starszym budynkom i małym działkom. Przygotowując teksty, korzystamy z wytycznych technicznych, materiałów producentów i przepisów budowlanych, a archiwum regularnie aktualizujemy.